Binici yardımları
Öncelikle "At Terbiyeysi" teriminin biniciliğe yeni başlayanlar için yanıltıcı bir terim olabileceğini vurgulamak zorundayız. Binicilikte at terbiyeyesi, sirklerde gösteri amacıyla yapılan ve genelde hayvanların doğasına aykırı hareketleri yapmayı şartlandıran hayvan terbiyesiyle hiçbir ortak noktası yoktur. At terbiyesi, gerçek ve gerekli bir amaca yöneliktir. Atın art ayaklarını daha verimli kullanmasını sağlayarak binicinin yükünü daha kolay taşımayı ve zor kullanmadan atın hareketlerini yardımlar vasıtası ile yönetmeyi içerir.
Binici Yardımları
Yardımlar üç bölüme ayrılır
- Ses yardımları
- Doğal binici yardımları (ağırlık, baldır, eller)
- Suni yardımlar (kamçı, mahmuz)
Ses Yardımlar
Ses yardımları atın binicisiz eğitimi esnasında ve binicinin altındaki ilk aşamalarda kullanılan yardımlardır. Ses yardımları Müsabakalarda yasak olduğuna rağmen günlük atçılık hayatında vazgeçilmez bir unsurdur. Atımı ahıra geriye götürürken, ahırda yemliğinin önüne çekmekteyim ve ata "Selam dur" dedikten sonra yuları çıkartmaktayım ve atı olduğun yerde 2 saniye bekletiyorum.
Doğal Binici yardımları
Doğal yardımlar binicinin atın hareket akışı ve vücuduna doğrusal etki eden hareketlerdir. Atın yardımlara verdiği tepki eğitim seviyesi doğrultusundadır.
Ağırlık yardımı
- Ağırlık yardımları tek taraflı, çift taraflı ve rahatlaştıran yardımlar olarak üçe ayrılır.
- Tek taraflı yardımın bir örnek olarak; atı dönüşe hazırlamak için binicinin belini tek taraflı kasarak atın sırtının yana bükülmesine neden olmasını gösterebiliriz.
- Atı geriye doğru yürütmek için binicinin dengesini öne doğru hafif bir şekilde bozmasyla atın ön ayaklarındaki yükün arttırılarak geriye adımlamasını daha makul bir hale getirmeye ise çift taraflı yardımın bir örnek olarak gösterebiliriz.
- Ağırlık yardımını rahatlatarak kullanmak binicinin eyerle teması kesilerek gerçekleşen yardımdır. Örneğin uygunsuz arazi şartlarına atın uyumunu kolaylaştırmak için binicinin eyerden kalkarak gitmesi.
Baldır yardımları
Baldır binicilikte dizin altındaki kas kütlesidir
- Baldır yardımları ağırlık yardımlarını tamamlayan unsurdur.
- Dönüş öncesi verilen ağırlık yardımı aynı taraftaki aktif baldır ile bükülüşü artırır
- Baldır yardımları ata ileriye hareketi anlatan yardımdır
- Atın mevcut hareket durumundan daha hızlı bir tempoya ulaşmak istendiğinde komutu veren unsurdur
- Baldır yardımları atın yansal hareketini sağlayan veya sınırlayan yardımlardır
- Baldır kolon kayışın hizasında aktif olarak kullanıldığında ileriye sürücü baldır olarak isimlandirilir
- Baldır kolon kayış hizasının hafıf gerisinde pasif olarak kullanılırsa önleyici baldır olarak işlevselleşir
Eller
- Eller dizgin vasıtası ile gemle teması sağlayan unsurdur
- El yardımları alıkoyan, yarı alıkoyan ve koyuveren yardım olmak üzere üçe ayrılır.
- Alıkoyan yardımlar atın ileriye hareketini önleyen yardımlardır
- Yarı alıkoyan yardımlar atın ileriye hareketini sınırlayan veya atı tempoda tutmada kullanılan yardımlardır.
- Koyuveren yardımlar ise atın ileriye gitmesini önleyen sınırları gerektiği kadar kaldıran yardımlarıdır.
"Dizgin", bir ipin her iki ucunu ellde tutulması olarak düşünülmelidir. Eller canlı bir kuş tutarmış gibi yumuşak ama bu kuşun kaçmasına izin vermeyecek ölçüde sık olmalıdır.
Bir taraftan kısalırken diğer taraftan uzamalıdır. Tek taraflı çekişler veya irtibatsızlıklar el yardımlarını anlaşılmaz bir hale getirir. Dizgin hiçbir zaman boş değildir. At ağzını açarak veya kafasını yukarı yada aşağı hareket ettirerek gemin baskısına itiraz ederse daha yumuşak bir el teması aranmalıdır. Kötü eller, ön ayakları üzerinde sürünen ve geme karşı savunmaya gecen atlara neden olur. Bu da ata binmekten başka her şeye benzer.Hiçbir yardım tek başına bir şey ifade etmez, ancak her üçü beraber kullanıldığında istenilen sonuç atın eğitim seviyesinin doğrultusunda alınabilir.
El ve bacak desteğine ihtiyaç duymayan bağımsız ve dengeli bir oturuş yardımları doğru uygulayabilmek açısından şarttır.
Yardımların kullanım örnekleri
Düz çizgide ilerlemek
- Hangi tempoda olursa olsun at doğrudan varmak istediğiniz noktaya bakmalıdır.
- Atın vücudu sola doğru çizgiden ayrılırsa sol tarafta tek taraflı ağırlık yardımı ve sol baldır dayandırılarak kullanılır(önleyici baldır). Baldır atı çizgide tutmak için gerekirse aktif olarak kullanılır.
- Çizgiye geri döndüğünde at sağ baldır ile doğrultulur ve ağırlık yardımı tekrar çift taraflı uygulanır
yarım daire
- Dönüş noktasına üç adım kala sol yandan tek taraflı ağırlık yardımı başlar.
- Sol baldır ile atın bükülüşü artırılır ve atın adımlama sürati ile bas gevşet şeklinde uygulanır
- sol dizgin kısalır,sağ dizgin aynı ölçüde uzanır ve atının boynuna dayanır dış baldır(örnekte sağ) dayalı durur ve atın omuz üzerine dışa taşmasını önler
- atın yana eğimi binicinin eğimyle eşittir
- at dizgin ve sağ baldır ile doğrultulur, ağırlık yardımı çift taraflı devam eder
Köşeden çark (Kehrtvolte) Köşeden çark düzlükten gelen atı yarım daireden biraz fazla bir dönüşe sevk ederek, ardından yarı yansal yarı dönüş bir hareket hali ile tekrar kenara ulaşmak ve atı doğrultmaktan ibarettir.
- Dönüş noktasına varmadan tek taraflı ağırlık yardımı sağ bel kasılır ardından iç baldır (sağ dönüşlerde sağ) atın ön sağ ayağı geri pozisyondayken atın hareket akışyla beraber dokunudurulup bırakılır.Sol baldır atın dışarı taşmasını önlemek için ata dayalı durur, sağ dizgin hafif gerilir ve sol dizgin aynı mesafeye uzanarak boyuna dayalı durur.
- Çarkın ilk aşaması tamamlanırken at doğrultulur ve sol baldır aktif iken sağ baldır dayalı kalır ve tek taraflı ağırlık yardımı sol tarafa uygulanır. Sol dizgin kısalmış, sağ dizgin boyuna dayalı vaziyettedir.
- Kenara yaklaştığında atı doğrultulur ve vücudu doğrultmak için sağ baldır kullanılır peşine doğrusal hareket akışı devam etmektedir.
Basit yan hareket (Schenkelweichen) Sola doğru tırıs temposunda hareket ederken atı içeriye doğru ve peşinden düz çizgiye sevk etmek için uygulanan yardımlar bu şekilde kullanılır.
- sola dönüş için soldan tek taraflı ağırlık yardımı ile sol baldır, atın hareket akışyla birlikte dokundurulup bırakılır ve bu sırada sağ baldır ata dayalı durumdadır, sol dizgin kısalır ve sağ dizgin atın boynuna dayanmaktadır.
- sol dönüşün sonunda sağ baldır vasıtası ile at doğrultulur ve tek taraflı ağırlık yardımı sağ taraftan uygulanır. Sağ baldır bükülüşü artırır ve sağ dizgin kısaltılır. Sol dizgin atın boynuna dayanır. Sağ baldır, at, ön sol ayağını ileriye doğru adımlarken dokundurulup bırakılır.
- At dizgin ve sol baldır ile doğrultulur, ağırlık yardımı tekrar çift taraflıdır.
Alıştırmalar
Hiçbir at her şeyi hemen uygulayamaz. Öncelikle yardımların anlamının öğretilmesi gerekir. Bu da sürekli değişen alıştırmalarla yardımlara verilen tepkinin pekiştirilmesi şeklindedir. Eğitimsiz atlar tek taraflı olduğu için ( sola doğru kolay çalışırlar sağa doğru hareketlere aksamaktadır) ilk binişlerde art sol kısmı sola doğru eğilimlidir ve ancak her iki yönde dairesel çalışmalar gerçekleştirilirse doğrultulur. Bu insanın her iki el ve ayağını eşit kullanması gibidir. Atlar da yapılan çalışmalarda vücudunu eşit kullanmak zorundadır. Daima tek taraflı çalışan atlardan hiç bir zaman istenilen verim alınamayacaktır.
![]()
![]()
![]()
![]()
Tüm alıştırmalar hafiften zora doğru yapılır. Herhangi bir çalışma düşük tempolarda gerçekleşmiyorsa daha büyük tempolarda gerçekleşmez. Genç atlarda temel hızlarda çalışır çalışma kararı adeta, çalışma kararı süratli ve çalışma kararı dörtnal. Atın kuvveti ve eğitimi ilerledikçe daha farklı işler yavaş yavaş alıştırılır. Genç attan toplu herhangi bir hızın başarılı uygulamasını beklenemez çünkü ne kas ne eğitim buna müsaade etmez.
Classical Dressage Notebook – Putting Theory Into Practice
Bahnfiguren und einfache Lektionen