At Davranışları Rodeo

Ata binmekAta binmek
YardımlarYardımlar
ManejManej
AntrenmanAntrenman
DavranışDavranış
KanunuKanunu
HipoterapiHipoterapi
KitaplarKitaplar
EmniyetEmniyet
At ÇiftliklerAt Çiftlikler

 

Atın Davranışlarla ilgili çevirdiğimiz bir kaç örneği sizinle paylaşmak istedik

Atlar saman üzerinde daha uzun uyumaktadır
Atların bakım alışkanlıklar
Atlarda istenmeyen davranışların gelişmesi ve çözümlemesi

 

Can sıkıntısı, kötü alışkanlıkları tetikleyebilir...

Atlarda normal olmayan davranışlar arasında ön kısmı ile sağa sola sallanmak, hava çekmek , kapı-yemlik gibi şeyleri kemirmek veya ahırda sürekli gezmek sayılabilir . Son zamanlarda yapılmış araştırma; Dresaj atları ,dayanıklılık atları ve üç günlük yarışma atlarının ahırdaki durma süreçlerini ve kötü alışkanlıklarının yaygınlığını karşılaştırmaktadır. Araştırma içerisinde dayanıklılığa yönelik çalıştırılmış atların ahırdaki en kısa durma süresine sahip olmakla beraber en az davranış bozukluluğu gösteren gruptur. İncelenmiş 211 adet dayanıklılık atlarından % 19’u normal olmayan davranışlar sergilemiştir. En yüksek rakam 744 adet Dresaj atlarında görülmüştür. Bu gruptaki zorunlu atların sayısı %32.5a kadar çıkmaktaydı . Dresaj atları öteki gruplara göre çok daha uzun süre ahırda kalmıştır. Üç günlük yarışma atları; dayanıklılık atlardan çok, Dresaj atlardan daha az ahırda kaldıkları gözlenmiştir. Değerlendirilmiş 796 üç günlük yarışma atlarının % 30.8 normal olmayan davranışlar sergilenmekteydi. Bu rakam at terbiye atlarına yaklaşıyordu. Ama dayanıklılık grubuna göre çok yüksekti.
Başka bir araştırmada düz koşu atlarında olumsuz davranışlara sebep olabilecek başka ne gibi sebeplerin olabileceği incelenmiştir. Araştırmanın sonucu ise; atlara özellikle sık aralıklarda yüksek miktarlarda kaba yem(kurutulmuş Ot) verilmesi olumsuz davranışların ciddi boyutta azaldığı gözlemlenmiştir. Aynı anda sadece kuru ot vermektense sap halinde saman ve kuru ot verildiğinde daha olumlu sonuçlar alınmıştır. Çünkü atların doğada bulabildiği besleme çeşitliliği biraz daha yaklaşmaktadır. Ahırın yapısal niteliklerinin, davranışlara etki ettiğine dair bulgular vardır. Mesela başka atları görebilen ve saman üzerinde uyuyabilen atlar daha az normal olmayan davranışlar sergilemektedir.

 

Atlar saman üzerinde daha uzun uyumaktadır ...

2004 yılında yapılmış bir araştırma, atların geceleri saman veya talaş üzerinde uyuma alışkanlıkları incelenmiştir. Araştırmacıların en çok dikkat ettiği konu ise; atların ayaklarını altına almış veya yan yatarak ayaklarını uzatmış bir şekilde yatış süreleridir. Akşam saat 22:00den sabah saat 5:30a kadar atları video sistem ile gözetlendiğinde; atın yatış süresi, kalkma alışkanlıkları , yatma sıklığı ve süresi ile ilişkili veriler toplanmıştır. En çok yattıkları süre gece yarısı sabaha kadar gerçekleştiği görülmüştür. Araştırmanın en göz alıcı noktası ise saman üzerinde yatan atların yatış süresi talaş üzerinde yatan atlara göre üç kat daha fazla olmasıdır. Atların ayaklarını altına alarak yatma süresi her iki grupta eşittir.

Daha önce gerçekleştirilmiş araştırmalarda, atın uykusunun iki değişik bölümde ayırt edildiği görülmektedir. Bunlar uyuklama ve derin uyku. Genelinde atlarda ayak üstünde uyku başlamaktadır. O esnada uyuklamanın ilk dönemi başlayıp kasları hafif gevşemektedir. At kendini rahat hissederse ayakları altına alarak yere yatar, kaslar biraz daha gevşer ve uyuklama derinleşir. Bundan sonra at düz uzanarak ayaklarını uzatıp derin uykuya dalmaktadır. O esnada herhangi bir kasılma görülmemektedir. Uyku dönemlerine ilişkin en önemli nokta, derin uykuyu ulaşmak için atın yere düz uzanması gerekmektedir. Bir at, yatma imkanına sahip değilse veya düz yatmaya tercih etmiyorsa derin uyku ve kas gevşemesi gerçekleşmemektedir .

 

( GR Pedersen , E Sondergaard and J Ladewig (2004) The influence of Bedding on the Time Horses Spend Recumbent,Journal of Equine Veterinary Science,Vol.24,No.4.)

Equine Maintenance Behavior: Feeding, Drinking, Coat Care and Behavioral Thermoregulation
Katherine Albro Houpt
Laboratory of Equine Behavior and Welfare, College of Veterinary Medicine
Cornell University, Ithaca, New York 14853-6401 USA
Voice 607-253-3450 Fax 607-253-3846
kah3@cornell.edu

Atların bakım alışkanlıklar: Besleme, İçmesi, Vücut bakım ve davranışa dayalı ısı ayarlanma

Takdim

Atların kendini bakım davranışları 4 kategoride ayırt edilebilir, deri bakım, ısı ayarlama, yeme alışkanlıklar ve dinlenme. Yemek yemeğe, içmeğe ve tuz alma,yeme alışkanlıkların dahilindedir. Davranışa dayalı ısı ayarlama soğuk havalarda ısı kaybı önlemek ve sıcak havalarda vücut ısı azalmak için yapılan çabaları, kuyruk sallamak, yuvarlanmak, sabit bir nesnede veya vücudunun bir parçası diğerini sürtünerek gibi hareketler istemsiz bakım olarak algılanmalıdır. Mesela atlar kafasını ön ayaklarına sürtünerek , genç atları art ayağını kullanarak kafasını kağşayarak rahatlamağa çalışmaktadır . Kendini kağşamağı, kafası ile vücuduna sürtmek veya vurmak da dahildir. Karşılıklı bakımı ,bakım ortağın derisinin bir parçası ön dişler ile tutup ve çekmekte dahildir .

besleme

Yeme alışkanlıkları (Salter and Hudson, 1979; Keiper and Keenan, 1980; Rubenstein, 1981; Duncan, 1985), yaban (Boyd, 2002), ve otlanan atlarda (Crowell Davis et al, 1985) öncelikle ot algılanma ile ibarettir. Otlamak sadece ot yemek değildir ,iştahlı ve yoğun yemeğe dönemlerden oluşmaktadır. Atı ,yemleme istasyonu olarak adlandırılan bölgeye,seçmesi gerekir, hassas üst dudağı ile sapları ayıklayıp ,ısırmak çiğnemek ve yutmak zorundadır . Atı günde yaklaşık 30000 defa ısırmak zorundadır (Mayes and Duncan, 1986). At birkaç ısırık aldıktan sonra ,bir sonraki yemleme istasyonuna kadar yürüyecek . Bu davranışı günün büyük bir bölümü kapsamaktadır ve aynı anda yemek ve idman dan oluşmaktadır .Otlamak için ayrılan vakit mevsime göre ,atın yaşı,cinsiyeti ve otun bulunabilirliği ile değişir. Ot yeterli kadar bulunamıyorsa atlar ağaç daları ,deniz yosun hata kendi dışkısı yenebilecektir .Ahırda duran atlara istediği kadar ot verilince doğadaki yaşanana kadar vakit ot yenerek geçirdiğini görüldü (Houpt et al, 2001), ama ot miktarı azaltarak yem veya pellet ile takviye ederek yem algılama süresi belirgin kısaltmakla beraber fiziki ve davranış anormalıkları sebep olabilmektedir (Ralston et al,1979).

Uyku

Atlarda uyku ile ilişkin fazla araştırma yapılmamıştır çünkü uzun çeneli ve büyük yüz kasları sahip atan elektroenzefalografıye(EEG) yapmak oldukça zordur (Dallaire and Ruckebusch, 1974). Bulunan birkaç fizyolojik araştırmalar, gözetime dayalı olanlarla katıştırılmıştır. Gözetime dayalı araştırmalarda atların günde 2-4 saat arası bir art ayağı bükülmüş ,kafayı indirilmiş ve gözleri yarı kapalı halde durmakta oldukları görülür (Ruckebusch, 1972). Bu duruşu atın uyuklama halinde olduğunu zannedilmektedir. Derin uykuyu (REM) ulaşabilmek için atın uzanması gerekir çünkü derin uykuda bütün kaslar gevşemektedir. Atların uzanma ihtimali olmayınca derin uykuyu girebilmek için kendi ağırlıkları destek bulunabilmek maksadı bir yere yaslanmak zorundadır.Uzanarak dinlemek (muhtemelen derin uyku REM) taylarda yetişkin atlara göre daha çok görülür.Yaşı ilerledikçe uzanma ihtiyacı orantılı azalmaktadır . İki yaşlılar yetişkinlere göre daha çok uzanır (Boy and Duncan, 1979).

Cilt bakım

Yuvarlanmak genel cilt bakımı veya rahatlama davranış olarak algılanmalı .Bir atın yalnızken sırtını kaşınmağın tek yoludur .Yuvarlanmak üzere at ilk önce kafasını aşağı indirir,yereni koklayacak ve çoğunlukla ön ayağı ile eşelenecektir .Sonra bütün eklemleri bükerek bir tarafa yatacaktır. Bir taraftan öteki tarafa yuvarlanabilir tek tarafta da kalabilir .Hemen öteki tarafa yuvarlanmayınca atı tekrar kalkarak ve yatarak öteki tarafına yuvarlanarak devam edebilir. Normal sağlıklı bir at yuvarlandıktan sonra postasını fazladan yapışan toprağı silkelenerek atacaktır. Yuvarlanmak bir ihtimal da bölgeyi işaretlenmek için da kullanılır çünkü aygırlar kısraklara göre daha çok yuvarlanmaktadırlar. Taylar başka temizlenme yöntemler daha çok kullandıklara rağmen yetişkinlere göre daha az yuvarlanmaktadırlar örgü

Atları, iki nedenden kuyruğu sallanmaktadırlar , çilt bakım ve saldırganlığı. Böcek dokunmaların sayesinde (özellikle ısıran sinekler ) oluşan tepki, kuyruğun sallanmasına neden olur . Avrupa ve Kuzey Amerika da birkaç çeşit gösteri at den ziyade kuyrukları örülmemektedir. Bazı ülkelerde kuyruğunu 20cm den kısa örmek veya kesmek, özellikle araba çeken atlarda veya eyerin kuyruk kayış ile desteklenmiş olanlarda yaygındır. Sinekler istemsiz, deriye sallanarak gösterilen tepki ile de uzaklaştırılabilir. Bu örülmüş veya kırpılmış atlarda daha sık görülen bir tepkidir. Dışsal rahatsızlıklara karşı son savunma artık burun ile rahatsız yere muhtemelen kaynağından kurtulmak adına silinmesidir .
Atlar kafaları ön ayakları veya başka nesnelere sürtünmektedir. Bu sıkça yoğun idman sonrası at kafasını bir kişiye sürtünerek görülmektedir . Biraz sürtünme normaldir, çok sık olursa veya uzunluğu fazla olursa bunun bir sağlık sorunun işaretidir. Diş parazitler özellikle pireler veya iltihaplar kaşıntıya neden olup atın sürtünme karşılığı vermesinin nedeni olabilmektedir. Atlar kafaları ve vücutları sabit nesnelere dayanarak sürtünürler.

Atlar kendi kendini veya karşılıklı bakım yapmaktadır (Clutton-Brock et al, 1976). Atlar yan yana karşılıklı durarak kuyruğu ile birbirinin kafa ve ön ayakları sineklerden arınmaktalar veya daha geride durarak birbirinin yanları ve boyunları burun ve diş vasıtası ile temizlenmektedir. Nede temizlemek niyetini belirten, nede atların temizlik ortağın önce bir tarafını temizlerken sonradan öteki tarafını değiştirmek için herhangi bir yüz hareketi tespit edilmemiştir. Kısraklar ve dişi taylar, aygırlar ve erkek taylara göre daha çok vakit birbirini temizleyerek geçirmektedir. Yetişkinler arasında temizleme ortağı genellikle sosyal rütbesine yakın arkadaşıdır. Aygırlar genelinde kur yapmak maksadı ile dişlemekteler ve bu davranış kısrak tarafından karşılıksız kalmaktadır .Genç atlarda cinsiyet fark etmemeksizin karşılıklı temizlik davranışlar ara sırada görülmektedir. Karşılıklı temizlemeler en çok ilkbaharda tüyü değişimde görülür. Mevsimsel karşılıklı temizlemeler yoğunlaşınca, atların sıcak havadaki kalın postasının rahatsızlığı verdiği tepkidir veya günler uzanmasını tepki vermekte olduklarını gösterir.

Davranışa dayalı ısı ayarlanmalar

Çoğu tür (domuz mesela) soğuk havada birbirini sokulmaktalar, bunun aksine atlar, muhtemelen ötekinin kuyruk hareketlerinden faydalanmak için, yazında daha çok birbirine yaklaşmaktadırlar. Başka bir koruma yöntem ise su veya otsuz alanlarda durmaktır. (Duncan and Cowtan, 1980). Bazı bölgelerde yazında dahil karlı yerler kalmaktadır ve atlar böceklerden korunma maksadı ile orada durmaktadır (Keiper and Berger, 1982). Fazla gün ışığından korunmak için atlar günün en sıcak saatlerde gölgede durmaktadır (Crowell-Davis, 1994). Yakınlarda bir su kaynağı mevcut ise ,su içme sıklı ortam sıcaklığı ile orantılıdır (Crowell-Davis et al, 1985). Kış aylada atlar daha çok vakit otlanarak geçirmekteler bir tarafta otlar daha az bulunur öte tarafta soğuklarda geçinimi için daha çok kalori gerekmektedir (Tyler, 1972). Atlar rüzgara sırtları çevirmekteler ve özellikle yağışlı havalarda korunaklı yerleri aramaktadırlar (Boyd and Houpt, 1994).

Kaynaklar

Boy V, Duncan P (1979) Time budgets of Camargue horses I. Developmental changes in the time budgets of foals. Behaviour 71: 187-202.Boyd LE (in press 2002) Reintroduction of Takhi (Equus ferus przewalski) to Mongolia: time budget and synchrony of pre- and post-release. Appl Anim Behav Sci.Boyd L, Houpt KA (Eds) (1994) Przewalski's Horse: The History and Biology of An Endangered Species. State University of New York Press, Albany, pp 313.Clutton-Brock TH, Greenwood PJ, Powell RP (1976) Ranks and relationships in Highland ponies and Highland cows. Z Tierpsychol 41: 202-216.Crowell-Davis SL (1994) Daytime rest behavior of the Welsh pony (Equus caballus) mare and foal.Appl Anim Behav Sci 40: 197-210.Crowell-Davis SL, Houpt KA, Carnevale J (1985) Feeding and drinking behavior of mares and foals with free access to pasture and water. J Anim Sci 60: 883-889.Dallaire A, Ruckebusch Y (1974) Sleep and wakefulness in the housed pony under different dietary conditions. Can J Comp Med 38: 65-71.Duncan P (1985) Time-budgets of Camargue horses III Environmental influences. Behaviour 92: 188-208.Duncan P, Cowtan P (1980) An unusual choice of habitat helps Camargue horses to avoid blood-sucking horse‑flies. Biol Behav 5: 55-60.Houpt KA, Houpt TR, Johnson JL, Erb HN, Yeon SC (2001) The effect of exercise deprivation on the behaviour and physiology of straight stall confined pregnant mares. Anim Welfare 10: 257-267.Keiper RR, Berger J (1982) Refuge-seeking and pest avoidance by feral horses in desert and island environments. Appl Anim Ethol 9: 111-120.Keiper RR, Keenan MA (1980) Nocturnal activity patterns of feral horses. J Mammal 61: 116-118 Mayes E, Duncan P (1986) Temporal patterns of feeding in free‑ranging horses Behaviour 96: 105-129.Ralston SL, Van den Broek G, Baile CA (1979) Feed intake patterns and associated blood glucose free fatty acid and insulin changes in ponies. J Anim Sci 49: 838-845.Rubenstein DI (1981) Behavioural ecology of island feral horses. Eq Vet J 13: 27-34.Ruckebusch Y (1972) The relevance of drowsiness in the circadian cycle of farm animals. Anim Behav 20: 637-643.Salter RE, Hudson RJ (1979) Feeding ecology of feral horses in western Alberta. J Range Manag 32: 221-225.Tyler SJ (1972) The behaviour and social organization of the New Forest ponies. Anim Behav Monogr 5: 85–196.

 

Binek Atlarda istenmeyen davranışların gelişmesi ve çözümlemesi

(McGreevy _ Development and Resolution of Behavioural Problems with the ridden Horse)

orjinal metin

Biniciliğinde sanat ve bilimin birleşmesiyle biniciler, ölçülebilir terimlerin (Ritmi,hız ve itiş) yanı sıra sanatsal terimler ile karşılamaktadır (görüntü ,harmoni vb.). Atçılıkta, karışık ve zor anlaşılan terimler ile atları değerlendirmektedir .Kişisel yoruma dayalı "Dresaj performans değerlendirme" bunun en güzel örneğidir. Mutlak bir ölçütü yoksun atçılığı basit terimler ile kendini zor ifade etmektedir (Roberts,1992)

Bu bölümde atlar, binilirken istenmeyen hareketler örnekleriyle bahsedilmektedir . İkinci bölümde ise, olumsuz davranışların at veya insan kaynaklı olduğu göstermektedir. Ne olursa olsun atların davranış problemlerinden insan sorumludur. Biz atı evcilleştirip ve daha gösterişli olması istemekteyiz . O yüzden aşağıdaki söylenenleri mutlak bilgi olarak kabullenmeyebilir . Son bölümünde ise atın sonradan edindiği olumsuz davranışların nasıl değiştirilip ile ilgili düşünceler yer almaktadır .

 

Binicilikte Atlarda istenmeyen doğal tepkiler

Atlar çok çeşitli istenmeyen davranışlar sergileyebilir, çoğu zaman bu davranışlar hep birlikte gösterebilirler .

Uygunsuz engelleri önleme. Doğal olarak atlar kendi güvenliğini sağlamak veya yaralanmamak istemektedir .Binicilerin şaşkınlığına rağmen atlar bu tür durumlarda çok ani tepkiler göstermektedir . Mesela :

aşırı tepkiler. Bir önceki Konuda tarif edilmiş tepkiler genelde biniciyi yaralanmaktan koruyorsa da değişik nedenlerden oluşan ani tepkiler (özellikle atın kendini yırtıcılardan koruma içgüdüsü söz konusu ise) ,biniciyi hazırlıksız yakalanıp zor durumda bırakabilir. Bunlar çok çabuk gerçekleşen olaylardır; bu nedenle at tepkiye neden nesneden hızla uzaklaşıp başka atların yanına gitmek veya evin yolunu tutmak ister.

Etkenlere göre abartılı tepkiler. Üsteki tarif edilmiş tepkiler genelinde binicinin emniyetine artan unsurlar ise, başka atın doğal olarak hayatını korumaya yönelik tepkiler( özellikle yırtıcılardan uzaklaştırmağa yararlı etkenler) , binici için çoğunlukla fazla hızlı ve öngörülmeyen olaylardan ibarettir .Bunlar genellikle atı, tepki nedeni nesneden onun hızla uzaklaştıracak kaçış tepkilerdir ve atı sürüye geri götürür veya ev alanına geri götürmeye yönelik hareketleridir . Gözlemciye bağlı olarak bu tür atları keskin, uyanık,ürkek veya heyecanlı olarak tarif edilmektedir (Mills,1998 ). Mesela :

Problemleri patlak vererek çözmek . Rahatsız edici veya tehlikeli durumlarda atların çoğu uzaklaşmayı dener . Böyle bir durumdan uşaklaşamayan atlar davranış çakışmasına girer ve kurtulmağa çabası aniden artmaktadır . Bazı atlar görünüşte oldukça garip korkular beslemekteler ve atı baş etmeğe için kullanılan gem ve ayak baskılara karşı hassaslaşınca bir o kadar ilginç tepkiler vermektedir . Atın patlak vererek çözümleme çabaların bir kaçı şunlar :

Rahatsızlık ve acı veren Durumlar.At binicinin istediği gibi tepki vermiyorsa daha sert uygulamaları tatbik etmeden önce herhangi bir fiziksel veya antrenman a dayalı problemlerin olup olmadığını tespit edilmesi gerekir. Atlar herhangi bir baskıdan kurtulabilmek için bir çok şey yapmaktadır. Biniciden kurtulmak buna dahil ( mesela zıplayarak veya kendini sabit bir nesneye sürtünerek). Atlar genelinde, gemden gelen fazla baskıya karşı onu ağzının daha az hassas yerlere sevk ederek kurtulmağa çalışmaktadır. Acı veya rahatsızlıklara dayalı karşı koymaların örneklerin bir kaçı bunlar :

Fiziki yetersizlikler söz konusu ise .Bazı atlar binicinin istekleri vücut ağrıları ile eşleştirdiklerinden dolaysı bazıları yapısal yetersizlikler veya gelişmemiş atletik yapıdan yetersiz kalmaktadır . Bunu gösteren işaretler bunlar :

Öğretilmiş çaresizlik .Acı veya rahatsızlıklardan kurtulma çabaları sonuçsuz kalırlarsa atlar bu durumda kendine yardım edemedikleri öğrenebilirler .Bu tür atlar binici yardımlara karşı tepkisiz kalmaktadır (Mahmuz dahil). Atların çoğu da verilen binici yardımları alıştırıldığını gözükebilirse de aynı anda verilen tepki, nedense eş orantılı olarak azalmakta olduğu anlaşılmamaktadır .Örnekler şunlar :

İstenmeyen davranışların insani nedenleri

Bir çoğu davranış problemlerinde, yönetimsel eksiklikler giderildiğinde, binicinin tecrübesi artığında veya daha iyi bir binici ile değiştirildiğinde ortadan kalkmaktadır. Atlar olumlu ve olumsuz yöntemler ile kendini rahatsızlıklardan korumaya öğrenmekteler. O yüzden atları şartlandırarak eğitim vermesi ile istenilen tepki yaratabilir, düzenli istikrarlı bir çizgi üzerinde olamıyorsa , fazla hızlı veya sertlikler ile gerçekleşirse, direniş, anlaşmazlıklar veya öğretilmiş çaresizlik ile sonuçlanabilir. Atların havzası çok iyi olunca bu tür yaptırımlar hedefinden sapmaktadır ve sonuç olarak atı mahvetmek ve ona tehlike damgası vurmaktan başka bir sonuç vermemektedir .

Eğitimi teorisi yetersiz uygulamak .Atlar kolay uyum sağlayabilirler ve o yüzden olumsuz uğraşlar ve antrenmanları tahammül etmekteler. Bunun sayesinde evcil hayvan olarak çok başarılılar ama bu binicinin daha ağır yaptırımları uygulandığında onları abartısız ve duyarlı uygulamasındaki zorunluluğundan kurtarmamaktadır . Uygunsuz yaptırımlar ve cezalandırmalar yaygındır çünkü çok az binici eğitim teorisini kabul etmektedir .Genel binici hatalar bunlar :

Hayalı beklentiler ve atın yapabilirliği aldırmamak . Atların değeri çoğunlukla onların müsabakalardaki başarı ile endeksle olunca birçok at sahibi atların yapabilirliğinin ötesinde çalıştırmaktalar .Beklentiler dolmayınca hayal kırıklığından yaptırımlar artıkça da sonuçlar beklentiler ile çakışabilir. Mesela İngiliz Thoroughbred atları hız çalışmaları için fiziksel olarak uygundurlar ama sadece yarışan atların % 10u ödüler den payı almaktadır ve geçimi için gereken harcamalarında katkı da bulunur .Kazanmayan atlar başarısız olarak sıfatlanınca sahiplerinin beklentilerini doldurmak için daha çok kamçılanmaktalar .

Aşırı tepkilerin nedenleri. Atları uygunsuz besleme ve oyun oynayabilecek arkadaşlardan yoksun bırakmak, atın aşırı tepki verme ihtimali yükseltmektedir. Bazı binicilerde atını en küçük baldır dokunuşu hitap edecek şekilde eğitmektedir. Bu ama sadece atına hiç acemi binmediği takdirde geçerlidir. Çünkü acemiler baldırları dengeye kurmak için kullanmaktalar. Geniş anlamda aşırı tepki nedenleri iki kategori ayırt edilebilir :

Acı . Atın hassas yerlerine baskı uygulamak geleneksel biniciliğin bir parçası ve olumsuzluğundan kaçma tepkisine dayanmaktadır. İnsanlar isteyerek düzenli olarak ata acı ve rahatsızlıklar; gem, kampçı, ayak baskısı ve mahmuz vasıtası yaratıyorlarsa da zayıf denetlenmelerden dolayı ise istenmeden acı vermektedir. İstenmeden atlara acı yaratan unsurların birkaçı bunlar :

Sosyal ihtiyaçları düşünmemek .Binicilik faaliyetlerinin çoğu , binici atının başka atlarla beraber olma ihtiyacını unutmalarını sağlamaktadır . Bu ihtiyacı karşılamamak veya bunun yerine atın idare edebilmesi için yeterli kadar antrenman yapmamak , binicinin altında istenmeyen hareketlerin yapması neden olabilmektedir. Atların arasında yeterli kadar mesafe bırakmaması, tanınmamış veya düşman olan atlar arasında, binerken atın saldırgan tavırların sergilenmesi nedenidir. Bu tabii ki istenmeyen bir olay çünkü at veya binicinin yaralanmasına nedeni olabilmektedir . Bu sınıftaki istenmeyen hareketlerin örnekler bunlar :

Ata dayalı istenmeyen davranışlar

Binicilik tekniği ve denetlenmedeki belirgin ilerlemeyi a rağmen atlar hala düşük performans gösteriyorlarsa nedeni doğuştan beri veya daha sonra oluşmuş fiziki anormalliklerinden kaynaklanabilir, o da bu atlar binicilik için uygunsuz kılmaktadır. Bu atların herhangi bir suçu yüklenebildiği anlamına gelmemektedir. Çünkü bu tür problemler insanların ihmali veya müdahale sonucu meydana gelmektedir . İlere düzeyi hassasiyeti bazı yetiştirilen at cinslerinde yetiştirme hedefidir ( mesela yarış atlarda ) bazılarda özellik olarak istenmemektedir ( mesela yük atlarda ). O yüzden baskıya tepki vermeğe eğilimi bazı at cinslerde daha düşük olabilir, bu kolayca heyecana kapılmayan atlara genelinde tembel sıfatı çabuk yapışmaktadır. Aksilikle sözde sıcak kan atları ( Hanoveraner, Oldenburger, Sele francais vs.), Dresaj müsabakalarda gem baskısı a karşı yeteri kadar kayıtsız olabilmektedir, safkanların ( Arap, Thoroughbred, Akhal Teke vb.) bu tür baskılara tepkisiz katlanmalarını de ihtimali yoktur .

İş için yanlış at seçimde ortaya çıkan sorunlar bunlar dahil :

Çare bulmak maksadı ile yapılan hareketler

Çoğu zaman uygunsuz davranan atlarına daha fazla baskı uygulamak için biniciler mekanik gereçlere Başvurmaktadır (Martingal, özel gemler). Onun yerine davranış ıslah çalışmaları düşünmek de yararlı olabilecektir .

Mekanik yöntemler . Antrenörler çoğunlukla atları itaate zorlamak için daha fazla baskı ile itaatsız atlara baş etmeğe çalışmaktadır . Mekanik bağlama yöntemler ve tepkileşme araçlar ile binicinin baskısı çoğaltılır. Bunlar mesela :

Davranış ıslah . Soğuk sırt sendromu, diş problemler ve çalışırken de ortaya çıkan olumsuzluklar daha iyi araştırılması gerekirse de düşük performans sebep veren vücutsal problemlerin çoğu detaylı bir şekilde Veteriner literatürde tarif edilmiştir. Davranış terapisi bazı doğuştan, çoğu ama öğrenmiş istenmeyen tepkileri ortadan kaldırmakta yardımcı olabilmektedir. Şu an da at – insan ilişkisi içerisinde, binicinin yerde ve atın sırtında atı ile ilgilendiğinde daha olumlu sonuçlar ortaya çıktığı bilinmektedir. Davranış ıslah da kullanılan tekniklerin dahilinde mevcut Örnekler bunlardır :

Sürekli negatif eğitim yöntemlerin kullanımı ( Temel hedefleri ulaşabilmenin anahtarı ama genelinde sadece baskısı alışmamış atlarda başarılı olabilmektedir )

Clicker antrenman yöntemi ( negatif eğitim yöntemler ile temeli oluşturduktan sonra genellikle eğitimi ilerleyebilmek için kullanılan yöntem )

Kaynaklar

Mills DS (1998) Personality and individual differences in the horse, their significance, use and measurement. Eq Vet J Suppl 27: 10-13.

More SJ (1999) A longitudinal study of racing Thoroughbreds: performance during the first years of racing. Aust Vet J 77: 105-112.

Roberts T (1992) Equestrian Technique. JA Allen, London.

Makalelerin İngilizceden, Türkçeye çevirmesini Marcus Peters tarafından , bir çok Türkçe daha iyi bilen arkadaşlardan yardım alarak, gerçekleştirilmiştir.

Anasayfa

Valid XHTML 1.0 Transitional